Câu chuyện Cường Hoài
Một món ăn để dành của người Thái, một bếp nhà ở Quế Phong, và một thương hiệu nhỏ đi được tới OCOP.
Một hộ gia đình làm thịt chua
Thịt Chua Cường Hoài là hộ kinh doanh của gia đình bà Phan Thị Hoài, ở xóm Trung Sơn, xã Quế Phong (trước đây là thị trấn Kim Sơn, huyện Quế Phong), Nghệ An. Đây là vùng người Thái miền Tây xứ Nghệ, sát biên giới Việt – Lào.
Cái tên ghép từ tên hai vợ chồng: ông Cường và bà Hoài. Gương mặt cười trên logo chính là ông Cường.
Nhà không làm nhà máy. Chỉ là một cơ sở nhỏ, 5 người làm thường xuyên, đều là người trong vùng. Mỗi năm làm ra khoảng 36.000 sản phẩm.


Chín xôm, món của người Thái
Trong tiếng Thái, thịt chua gọi là chín xôm. Ngày xưa, thú săn được một lần ăn không hết. Người ta ướp muối, trộn thính, nhồi vào ống nứa để dành.
Thịt chua thành món đãi khách quý, món không thể thiếu ngày Tết. Mỗi nhà một tay nêm. Có nhà thêm mắc khén, có nhà thêm vừng.
Cường Hoài giữ cách làm đó, chỉ đổi thú rừng thành thịt lợn sạch, và đổi bếp củi thành tủ mát để thịt đi được xa hơn.
Từ bếp nhà tới OCOP
- Năm 1989Gia đình bắt đầu làm thịt chua theo cách truyền thống của người Thái, bán cho bà con trong vùng.
- Tháng 6/2009Đăng ký hộ kinh doanh Phan Thị Hoài, lấy tên Thịt Chua Cường Hoài.
- Tháng 1/2023UBND tỉnh Nghệ An cấp giấy chứng nhận OCOP 3 sao cho Thịt chua Cường Hoài (QĐ 156/QĐ-UBND, kết quả đánh giá đợt 2 năm 2022).
- Tháng 5/2024Được UBND tỉnh công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh (QĐ 1170/QĐ-UBND).
- Tháng 11/2024Nhãn hiệu Thịt Chua Cường Hoài được cấp giấy chứng nhận đăng ký.
- Hôm nayCửa hàng "Đặc sản vùng cao xứ Nghệ" ở Quế Phong, điểm bán tại TP Vinh, gửi hàng đi khắp nơi.


Ba điều Cường Hoài không đổi
Thịt mổ trong ngày
Thịt tươi mới chua đều và săn. Thịt để lâu sẽ bở, dễ hỏng.
Thính rang tay
Gạo rang vàng đều, thơm mà không cháy, rồi mới xay. Thính quyết định mùi của thịt.
Chờ thịt tự chua
Không ép cho nhanh. Thịt chua lên nhờ lên men tự nhiên, theo thời tiết từng mùa. Trên nhãn sản phẩm nhà ghi rõ: 100% lợn sạch, không chất bảo quản, lên men tự nhiên.

Từ bếp nhà bà Hoài tới bàn ăn nhà bạn
Mỗi hũ thịt chua vẫn do người trong nhà làm, theo cách nhà làm từ năm 1989.
